فصلنامه مطالعات ایلام شناسی

چکیده در معماری بناهای کاخ‌ها و عمارت‌ها از ستون استفاده شده است. در دوران مختلف بهره‌گیری از ستون در سازه‌های معماری رواج داشته است. ایلامیان از جمله اقوام ایرانی هستند که در بناهای خود از ستون استفاده کرده‌اند.در دوران بعد، به‌ویژه در عصر هخامنشی ستون جایگاه ویژه‌ای در معماری ایفا نموده است.کاخ‌های مجموعه‌ی تخت‌جمشید، پاسارگاد ، شوش، هگمتانه ، معبد آناهیتا و.. مهم‌ترین نمادهای بناهای سنگی در ایران و استفاده از ستون قلمداد می‌گردد. هر ستون از سه  قسمت عمده تشکیل شده است. هر قسمت آن دارای مشخصات و ویژگی خاصی است که تجلی هنر هنرمندان این‌گونه سازه‌هاست.
اجزاءستون عبارتنداز:سرستون،ساقه‌ی ستون یا شالی‌ستون و ته‌ستون یا پایه‌ی ستون. هر یک از این بخش‌ها  نیز از نظر فرم و شکل به اجزائی دیگری تقسیم شده است. در این مقاله تلاش شده تا بخشی از یافته های باستان شناسی  دراین زمینه ارائه شود.

چکیده استان ایلام  در غرب کشور ودر محدوده ی زاگرس واقع شده است. به دلیل شرایط اقلیمی و موقعیت جغرافیایی در مسیر جاده های باستانی قرار دارد. این شرایط موجب شده تا در جریان حفاری ها وکاوش های باستانی آثارمهمی از استقرار وزندگی انسان از دوران مختلف دراین منطقه بدست آید. از جمله این آثار می توان به شهر­های باستانی­ اشاره نمود که تعدادی از آنها به صورت ناشناخته و گمنام باقی مانده است. از جمله این شهرها می­توان به شهر باستانی دربند واقع در شهرستان بدره اشاره کرد. در این مقاله سعی شده است تا گوشه­هایی از این شهر ناشناخته مورد مطالعه قرار گیرد. همچنین در این نوشتار دژ شهر دربند معرفی شده است. همچنین در این نوشتار دژ شهر دربند معرفی شده است. هر چند لازمه رسیدن به اطلاعات بیشتر در مورد این شهر باستانی  کاوش های علمی باستان شناسی است

چکیده معرفی تمدّن عصر طلایی برنز در ایران، طبقه­بندی و دسته‌بندی آثار و ابزار مفرغی مکشوفه از محوطه‌های باستانی و ارائه‌ی یافته‌های پژوهشی و تحقیقاتی در این زمینه، به تمدّن و فرهنگ این دوره هویّتی داده است که در تاریخِ تحولات باستان­شناسی تحت عنوان فرهنگ عصر مفرغ یا برنز از آن یاد شده است. پژوهش‌های باستان­شناسی نشان می‌دهد که ساکنان فلات ایران از هزاره‌ی سوم ق. م با مس و آلیاژهای آن آشنایی داشته‌اند. از جمله‌‌ی این مناطق، می‌توان به منطقه‌ی جنوب شرق ایران و حواشی کویر لوت اشاره داشت. این منطقه محل شکوفایی فرهنگ عصر مفرغ قدیم و میانه در هزاره‌ی سوم و اوایل هزاره‌ی دوم قبل از میلاد است.در برخی منابع، دوره‌ی مفرغ میانه را 2500 تا 1600 ق.م ذکر کرده‌اند (پیت من، 1384: 18). سر پرسی سایکس، سر او رل اشتاین، فرانک هول، پیت­من، اشمیت، کالمایر و برخی هیأت‌های باستان­شناسی داخلی و خارجی به بررسی فرهنگ‌های عصر مفرغ در این منطقه پرداخته‌اند. تلاش هیأت مشترک ایران و بلژیک به سرپرستی پروفسور واندنبرگ، در دهه‌ی 1960 بسیار گسترده و چشم­گیر است. اشتاین، نخستین بررسی‌های باستان‌شناختی در حاشیه‌ی کویر را در دهه‌ی 1930 انجام داده است. تپه یحیی و محوطه‌‌ی گورستانی نزدیک روستای شهداد از جمله مکان‌های باستانی مورد بررسی است. کریستوفر.پ تورنتون  نیز ه بررسی  تحولات عصر برنز در فلات ایران پرداخته که به لحاظ اهمیت موضوع، ترجمه ی آن مورد توجه بوده است. اما با وجود این تلاش‌ها، بسیاری از ناگفته‌ها در مورد عصربرنز وجود دارد که تحقیقات بیشتر را می طلبد. بنابراین، ترجمه این نوشتار در راستای تحقق این هدف بوده است.

چکیده در اواخر سال 1975 پروفسور لویی واندنبرگ، آقای اریک اسمیکینز، عکاس و طراح دانشگاه در دانشگاه کنت، و خودم سه ماه سفر در ایران را صرف بازدید تقریبا تمام سنگ ­نگاره­ها در آن زمان کردیم. در چهار روز اقامت ما در تنگ سروک، تصاویر بسیاری گرفته شد(6×6 B&W؛ اسلایدهای رنگی 36×24 و 6×6)، اندازه­گیری و مشاهدات را امکان­پذیر کرد. در میان تجهیزات ما یک نردبان تاشو قرار داشت که باعث شد برخی جزئیات را دقیق­تر انجام بدهیم. بعدها، در بازگشت ما به دانشگاه، نقاشی این سنگ­نگاره­ها ساخته شد، با کمک و با مرور تصاویر، که در زوایای مختلف و در نور پردازی­های متفاوت گرفته شده، در طول سفر فوق­العاده و به یاد ماندنی است.

چکیده غارهاوپناهگاه های متعددی در کوهستان زاگرس وجود دارد که بعضی ازآن‌ها تاریخی است و برخی دیگر از نظر تاریخ طبیعی دارای اهمیت می باشد.مطالعه وبررسی شواهد وشناسه های فرهنگی «غار خفاش» و غار بسیار زیبای «بره زرد» در دامنه‌های کوه سیوان، غار کبیرکوه، غار کول کنی ماژین، غار زینَگان، غار چهل ستون، غار دره دراز، غارهای حوزه رودخانه سیمره در منطقه هلیلان، غارهای دره های کوهستانی منطقه بیستون تا طاق بستان کرمانشاه وده‌ها غار ناشناخته‌ی دیگر در زاگرس غربی ونیز پناهگاه های سنگی در دامنه های کوهستانی این محدوده ی جغرافیایی، نشان می دهد انسان در دوره ی غار نشینی در این مکان های طبیعی استقرار داشته اند.
دره‌ها و پشته‌های زیبا و بسیار جالب و دیدنی شرق و غرب کبیرکوه به طول 160 کیلومتر، همچنین بسیاری از کوه‌های دیگر منطقه در استان های کرمانشاه ،لرستان و ایلام با داشتن شرایط اولیه برای ادامه ی حیات انسان،جاذب جمعیت در دوره غارنشینی ونیز زندگی در کوهستان بوده اند.
 در این نوشتار تلاش شده تا بخشی از یافته های علمی باستان شناسی را در زمینه ی زندگی انسان در دوران غارنشینی در بخش غربی زاگرس و تحولات فرهنگی استقرار گاه های اولیه در این محدوده ی جغرافیایی ارائه گردد. هرچند بررسی ومطالعه در این عرصه بسیار دشوار ودارای موانع مختلفی است و اظهار نظرپیرامون تحولات فرهنگی وتمدنی آن ساده نخواهد بود.

چکیده از دیدگاه مردم شناختی: بازی شکلی  از رقابت با همراهی و جدا آواست که نتجیه آن براساس مهارت های فیزیکی، استراتژی و شانس تعیین می شود. مردم شناسی بازی^[1] به بررسی صورت و فرم های فرهنگی و اجتماعی رفتارهای جمعی می پردازد. که با عنصر تفریح  و کار  مرتبط بوده و در بردارنده ی تجریه جاری شدن^[2]  و منطق درونی خود انگیخته هستند. بازی ها در عین آن که از ساختار اجتماعی و قومی تاثیر می پذیرند حامل فرآیند فرهنگ پذیری و آموزش های غیر رسمی و تداخل فرهنگی و اشاعه ی مدنی در نزد جوامع گوناگون اند.
می توان گفت که هر گونه فعالیت فیزیکی یا فکری چه به صورت فر دی یا جمعی در جهت گذراندن وقت ، آمادگی جسمانی ، تقویت حافظه و هوش ، انجام مراسم های آیینی ، نیایشی و رزمی و ... برای رسیدن به یک هدف را بازی می گویند. بیشتر بازی های سنتی  وبومی – محلی منطقه ریشه در تاریخ دارند. بررسی های باستان شناسی نشان می دهد برخی از بازی های رایج در استان های غرب وجنوب غرب ایران به ویژه در زاگرس غربی در دوران ایلام باستان رواج داشته اند.
 امروزه شاهد اجرای ده ها بازی سنتی در منطقه هستیم  که ریشه در تاریخ چند هزار ساله این بخش از سرزمین ایران زمین دارد. در این مقاله تحقیقی تلاش شده تا ضمن معرفی اینگونه بازی ها ، بررسی ابعاد تاریخی وجامعه شناختی آن ها مورد بررسی قرار گیرد.