فصلنامه مطالعات ایلام شناسی

چکیده شهرتاریخی صیمره براساس متون و منابع تاریخی، متعلق به دوره ی ساسانی و قرون اولیه ی اسلامی است. در بین باستان­شناسان اتفاق نظری مبنی بر قدمت این شهر تاریخی وجود ندارد. برخی آن را متعلق به قرون نخستین اسلامی و برخی دیگر آن را شهری از دوره ی ساسانی  می دانند. از جملۀ یافته های با اهمیت کاوش ها و پژوهش های باستان شناسی شهر صیمره، کشف مسجد این شهر و تزئینات گچبری سطوح داخلی دیوارهای آن است. بررسی تأثیر مستقیم هنر گچبری دوره ی ساسانی بر تزئینات گچبری مسجد این شهر ، از اهداف اصلی این پژوهش است. از این رو، گونه شناسی نقوش گیاهی و سپس شناسایی نقوش گیاهی اساطیری و مقدس گچبری های مسجد شهر صیمره و به نوعی ریشه  یابی آن ها مورد توجه بوده است. بر این اساس:گونه شناسی نقوش گیاهی اساطیری گچبری های مسجد صیمره و معانی اساطیری اینگونه نقوش در تزئینات گچبری این مکان در دوره ی تاریخی مورد مطالعه قرار گرفته است. 
براساس مطالعات به عمل آمده، نقوش گیاهی گچبری های مسجد صیمره شامل: نقوش انار، تاک، نخل، درخت کاج، نیلوفر، میوۀ بلوط و کنگر بوده است که در دوران پیش از اسلام: انار، تاک، نخل و کاج، نماد باروری، فناناپذیری و برکت  و نیلوفر، میوه بلوط و کنگر به عنوان نمادهای حیات، امنیت و باروری، پیروزی و توفیق بر مشکلات  معرفی شده اند.

چکیده در ارتباط با ساختار اولیه ی حکومت ایلامی ها کار بزرگی ارایه نشده است. بررسی ها وپژوهش های انجام شده نشان می دهد که با ادغام سرزمین های پست و کوهستانی، به یک قدرت اقتصادی وسیاسی تبدیل شده اند.در این مقاله تلاش شده تا پیچیدگی های ساختاری دوران پیش از تاریخ وتاریخی مورد بررسی قرار گیرد شاید،  تا حدودی از ابهامات در خصوص شکل گیری اولیه ایلام رفع گردد.روش تحقیق اسنادی است لذا، به منظور دستیابی به اطلاعات  ومستندات مورد نیاز از مقالات وکتاب های منتشر شده در ارتباط با ایلام بهره گیری شده است. نتایج بدست آمده نشان می دهد یک بینش ملی گرایانه در این دوران وجود داشته است.

چکیده بررسی اسناد تاریخی  ویافته های باستان شناسی، نشان می دهد منطقه ی چوار در استان ایلام به عنوان چهار راه ارتباطی حائل بین فلات مرکزی وسرزمین های هم جوار در جلگه ی بین النهرین  قرار داشته است. شرایط وموقعیت  جغرافیائی،اقلیم ومنابع آب وپوشش جنگلی ومرتعی منطقه برای جذب جمعیت واستقرار انسان یبسیار مطلوب بوده است. یافته های علمی نشان می دهد منطقه ی چوار  ایلام از مکان های استقراری عصر آهن ومفرغ بوده است. گورستان ها وآثار متعدد ومتنوع مکشوفه از گورها این نظر را تایید می نماید. عصر آهن ومفرغ در غرب ایران خصوصاً در منطقه ی چوارایلام و طبقه بندی و دسته بندی آثار و ابزار مکشوفه از محوطه های باستانی این دوره مورد توجه پژوهشگران  ومحققان این عرصه بوده است. دراین نوشتار تلاش شده تا برخی از مکان های باستانی منطقه ی چوار در عصر آهن معرفی شود .

چکیده چهارتاقی نویافته گنبد ماهی بیشه دراز، از جمله بناهای مذهبی دوره ی ساسانی در استان ایلام است. مصالح این اثر تاریخی همانند بسیاری از آثار تاریخی دوره ی ساسانی در غرب ایران ،از سنگ و ملات گچ بوده است. بنای این چهارتاقی از گونه چهارتاقی های ساده با چهار درگاه باز می باشد که نمونه مشابه پلان این چهارتاقی را م  توان در غرب زاگرس، از جمله در بنای چهارتاقی شهر تاریخی صیمره (دره شهرفعلی) چهارتاقی پشته اریشت، چهارتاقی چنگیه در استان ایلام و همچنین در بناهای سایر مناطق ایران ملاحظه نمود. داده های سفالی محدوده ی بنا نشان داد که بنا متعلق به دوران تاریخی به ویژه دوران ساسانی است. در این مقاله سعی شده علاوه بر معرفی این بنا به عنوان یک نویافته از چهارتاقی های دوره ساسانی، به تحلیل و مقایسه معماری و سفالینه  های آن در طیف زمانی مذکور پرداخته شود.

چکیده سرزمین ایلام در بخش  جنوب و جنوب غربی فلات ایران  ودر همسایگی با تمدن های میان رودان واقع شده ا

چکیده آسیاب های آبی از جمله سازه های خدماتی است که در گذشته معمولا در در مسیر ویا در جوار منابع آب ایجاد شده اند. این نوع سازه ها در شهر های