چهارتاقی نویافته گنبد ماهی بیشه دراز، از جمله بناهای مذهبی دوره ی ساسانی در استان ایلام است. مصالح این اثر تاریخی همانند بسیاری از آثار تاریخی دوره ی ساسانی در غرب ایران ،از سنگ و ملات گچ بوده است. بنای این چهارتاقی از گونه چهارتاقی های ساده با چهار درگاه باز می باشد که نمونه مشابه پلان این چهارتاقی را م توان در غرب زاگرس، از جمله در بنای چهارتاقی شهر تاریخی صیمره (دره شهرفعلی) چهارتاقی پشته اریشت، چهارتاقی چنگیه در استان ایلام و همچنین در بناهای سایر مناطق ایران ملاحظه نمود. داده های سفالی محدوده ی بنا نشان داد که بنا متعلق به دوران تاریخی به ویژه دوران ساسانی است. در این مقاله سعی شده علاوه بر معرفی این بنا به عنوان یک نویافته از چهارتاقی های دوره ساسانی، به تحلیل و مقایسه معماری و سفالینه های آن در طیف زمانی مذکور پرداخته شود.
