چکیده محوطههای باستانی چگامشهدی و تپه پاسگاهدر بخش غربی شهر صالحآباد وپانصد متری حرم امامزاده علیصالح(ع) از توابع شهرستان مهران ودر ناحیه مرزی با کشور عراق قرار دارند. در بخش شمالی وشرقی این محوطهها، خانههای مسکونی شهر صالحآباد قرار دارد. چگا مشهدی در جنوب تپه پاسگاه واقع شده و اطراف آن درجنوب، غرب و شرق به صورت تپه ماهوری است. بخشی که دارای استقرارهای باستانی است، حدود چهارده متر ارتفاع دارد که به خطالرأس تپه نمیرسد. در بعضی از قسمتهای تپه، آثار معماری به صورت پی و بسیار پراکنده وجود دارد. تپۀ پاسگاه در جنب شمال غربی شهر صالحآباد و قسمت غربی رودخانه اتفاقی و چشمه صالحآباد قرار گرفته و حدود پانزده متر از سطح زمینهای پیرامونی ارتفاع دارد.بر اثرحفاری غیر مجاز در سمت شمال شرقی آن بُرشی ایجاد شده و مشخص گردیده که لایههای مختلف آن تا کف رودخانه شامل: دیوار خشکهچین با ملاط گل بوده است. محدودۀ تپه با وجود تخریب شدید، آثار سفال، تیغههای سنگی و ابزارهای سنگی داردکه تراکم سفال آن چشمگیر است. این آثار در سال 1381 شناسایی، وجهت ثبت در فهرست آثار ملی مستند سازی شدهاند. در این مقاله تلاش شده این آثار بر اساس شواهد وشناسههای باستان شناسی معرفی شوند.
