آنالیز عنصری ملات گچ گچبری‌های مسجد صیمره با استفاده از روش های (XRD و XRF)

نویسندگان

1 کارشناس ارشد زمین شناسی و کارشناس آزمایشگاه XRD پژوهشکدۀ حفاظت و مرمت آثار تاریخی و فرهنگی .

2 مدیر پایگاه پژوهشی شهر تاریخی صیمره

3 دانشجوی دکتری باستان شناسی دانشگاه بوعلی سینا همدان.

چکیده
شناسایی ترکیبات ملات گچ بکاررفته در تزیینات گچبری با هدف کشف اصول عمل­آوری آن از اهمیت بسیاری برخوردار است. در این پژوهش، ملات گچ بکاررفته در تزیینات گچبری مسجد شهر تاریخی صیمره با هدف کشف ترکیبات و در نهایت منشأیابی محل تأمین گچ مورد نیازآن مورد مطالعه قرار گرفته است. در راستای تحقق این هدف، نمونه هایی از ملات گچ بکاررفته در تزیینات گچبری به همراه نمونه­هایی از ملات آثارمعماری وگچ طبیعی کوهپایه­های اطراف شهر تاریخی صیمره با هدف بررسی تطبیقی ترکیبات آنها به آزمایشگاه جهت انجام مطالعات XRF و XRD  ارائه گردید. نتایج مطالعات بعمل آمده نشان می­دهد، در ترکیب ملات گچ تزئینات گچبری مسجد صیمره، کانی های ژیپس (CaSO4.2H2O)، کوارتز( SiO2) و کلسیت (CaCo3) و در ترکیب سایرنمونه ها، سنگ گچ کوهپایه و ملات سازه­های معماری، تنها دو کانی ژیپس (CaSO4.2H2O) و کوارتز( SiO2) مشاهده شد. در نتیجه ترکیب کلسیت با ملات گچ تزیینات گچبری این مکان تاریخی امری آگاهانه و به جهت دیرگیری ملات گچ و ایجاد فرصتی برای نقش اندازی بر آنها بوده است.  ازجهتی مشخص شد کوهپایه­های کبیرکوه با ساختار زمین شناسی سازندگچساران، منبع تأمین گچ مورد نیاز ملات بکاررفته در تزیینات گچبری و برپایی آثار معماری این شهر باستانی بوده است.

کلیدواژه‌ها