1
دانش آموخته رشته باستان شناسی از دانشگاه ملی ایروان
2
عضو هیئت علمی دانشگاه
چکیده
فلات ایران به دلیل شرایط و موقعیت جغرافیایی از دیرباز سکونتگاه انسان و مهد تمدن و فرهنگ بوده است. تنوع آب و هوایی، منابع آب، وجود رشته کوه های البرز و زاگرس، دشت های میان کوهی و جلگه ای حاشیه ای خصوصاً حواشی و سواحل خلیج فارس در نواحی جنوب و جنوب غربی ایران شرایط مساعد و مناسب برای زندگی انسان در این سرزمین پدید آورده است. جریان رودهای متعدد در دامنه های ارتفاعات سلسله جبال زاگرس غربی و شرقی و ناحیه کوهستانی کرمان از حوزه ی هلیل رود در شرق تا رودخانه کرخه و دویرج در منطقه موسیان و دهلران در غرب فلات ایران موجب شده تا جنوب ایران و کناره های خلیج فارس موقعیت مناسبی برای سکونت و استقرار پیدا نماید. یافته های پژوهش های باستان شناسی در شهداد، تل ابلیس تپه یحیی و دیگر مکان های باستانی در حوزه ی هلیل رود در دامنه های جنوب غربی جبال بارز ، شمال تنگه هرمز و جزایر آن و نیزحوزه ی رود میناب نشان می دهد که ساکنان این منطقه از هزاره نهم ق- م با گذر از دوره ی استقرار در غارها و غارنشینی روانه دشت شده و با پیدایش کشاورزی و استقرار دردهکده های اولیه تغییراتی را در زندگی خود ایجاد نموده اند.کشف برخی ابزارها چون داس سنگی در تپه یحیی و نمونه های مشابه آن در تل ابلیس نشانگرتحول در فعالیت های کشاورزی در این عصر بوده است. استمرار و ادامه ی تحولات نوسنگی با پیدایش سفال در هزاره پنجم ق.م در حوزه ی هلیل رود و دشت جیرفت گستره ی تمدن این منطقه را در دوره ی نوسنگی بیشتر روشن نموده است. بررسی و مقایسه سفال های مکشوفه از تپه های حوزه هلیل رود با سفال های شوش ارتباط تمدنی ساکنان کرمان را با حوزه ی جنوب غربی ایران نشان می دهد. از جهتی دیگر ساکنان غرب کرخه و حواشی رودخانه دویرج در موسیان دهلران خصوصاً تپه علی کش در هزاره هفتم ق- م دارای استقرار بوده و ظهور سفال در این منطقه حدود 6000 قبل از میلاد بوده است که می توان تقارن و هم زمانی ساکنان علی کش را با حوزه ی هلیل رود مورد توجه قرار داد. بررسی راه ها و معابر باستانی محدوده جنوبی ایران از موسیان و حوزه ی رودخانه دویرج و کرخه تا حوزه ی هلیل رود می تواند به شناخت بیشتر این ارتباط کمک نماید که در این مقاله بیشتر مورد توجه بوده است.از جهتی دیگر موسیان در مسیر ارتباطی تمدن های جنوبی ایران با تمدن های بین النهرین بدون بررسی و شناخت بیشتر تمدن و فرهنگ ساکنان موسیان و دهلران ناقص خواهد بود که در این نوشتار به این موضوع نیز اشاره شده است.
پورمحمدی,پریسا و محمودیان,حبیب اله . (1397). بررسی ارتباط تمدنی آراتا ی باستان با تمدن های شرق بین النهرین. (e127305). فصلنامه مطالعات ایلام شناسی, 3(9), e127305
MLA
پورمحمدی,پریسا , و محمودیان,حبیب اله . "بررسی ارتباط تمدنی آراتا ی باستان با تمدن های شرق بین النهرین" .e127305 , فصلنامه مطالعات ایلام شناسی, 3, 9, 1397, e127305.
HARVARD
پورمحمدی پریسا, محمودیان حبیب اله. (1397). 'بررسی ارتباط تمدنی آراتا ی باستان با تمدن های شرق بین النهرین', فصلنامه مطالعات ایلام شناسی, 3(9), e127305.
CHICAGO
پریسا پورمحمدی و حبیب اله محمودیان, "بررسی ارتباط تمدنی آراتا ی باستان با تمدن های شرق بین النهرین," فصلنامه مطالعات ایلام شناسی, 3 9 (1397): e127305,
VANCOUVER
پورمحمدی پریسا, محمودیان حبیب اله. بررسی ارتباط تمدنی آراتا ی باستان با تمدن های شرق بین النهرین. فصلنامه مطالعات ایلام شناسی. 1397;3(9):e127305.