ایلامیان باستان ساکنان منطقه ی غرب و جنوب غرب ایران بودند که قلمرو جغرافیایی آنها از خوزستان تا  فارس را شامل می شود.برای نخستین بار نام ایلام را در فهرست شاهان سومری در کتیبه «ان مبر گیسی En-Meber gisi» شاه نیمه افسانه ای سلسله اول کیش که احتمالا به قرن بیست و هفتم ق.م. متعلق بوده است می بینیم. در نیمه ی دوم هزاره سوم ق.م معاهده ای میان هیتا( Hita) شاه اوان و نارامسین(Naram sin) شاه اکد منعقد گردیده که بر روی این لوح نام سی وهفت خدا ذکر شده بود. ایلامیان برای خدایان و الهه های مورد پرستش خود، نیایشگاه ها و معابدی بر پا می کرده اند.اطلاعات ما درباره معابد ایلامی مدیون حفاری های نگهبان و گیرشمن در منطقه باستانی هفت تپه و چغازنبیل است که در محوطه باستانی هفت تپه یک مجموعه مذهبی در کنار یکدیگر و مربوط به یک دوره تاریخی (1350- 1505ق.م ) ایلام است که در زمان پادشاهی تپتی آهار Tepti Aharبدست آمده است.در محوطه چغازنبیل نیز یک مجموعه و شهر مذهبی بنام دور اونتش Dur untash کشف شده است که در این محوطه ده ها معبد و نیایشگاه و یک زیگورات 5 طبقه که در حال حاضر 2 طبقه و اندی از آن باقی مانده است. ایلامیان، برای خدایان و الهه های مورد پرستش خود، نیایشگاه ها و معابد ی برپا می کردند. اطلاعات ما ازبناهای مذهبی دوران های اولیه ایلام بسیار محدود است.لذا در این نوشتار تلاش شده تا با بررسی نقوش مهرهای استوانه ای هزاره ی سوم ق.م. ایلامی  و برخی  یافته های دیگر، با ویژگی های معماری تمدن ایلام آشنایی پیدا کنیم.