ماندگاری عناصر معماری ایرانی در عبور از دوران اسلامی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد ایلام.

2 کارشناسی ارشد معماری

چکیده
مفهوم ماندگاری در واقع صفتی است که موجب آرامش و تداوم زندگی باکیفیت و منطبق بر نحوه زندگی در طول زمان است. این مقوله در زمینه‌های متفاوتی مورد ارزیابی قرار گرفته و معماری به عنوان کالبدی برای زندگی انسان می‌تواند یکی از مهم‌ترین زمینه‌های بروز آن باشد.معماری ایران که یکی از غنی‌ترین نمونه‌های معماری بومی با دستاوردهای شکلی و نیارشی قابل‌ذکر در جهان است، در عبور از دوران اسلامی به یکی از نمونه‌های موفق معماری مفهومی، معناگرا و عرفانی بدل شد. درعین‌حال تأثیر کالبد و شکل معماری به عنوان ظرف مکانی که معلولی از فرهنگ جامعه است در بازنمایی این مفاهیم و معانی تأثیر بسزایی دارد.در دوران اولیه ورود اسلام به ایران، شرایط سیاسی و اجتماعی از سویی و الگوی جدید جهان‌بینی که اسلام به ارمغان آورده بود از سوی دیگر باعث شد تا اندام­هایی از معماری به خصوص در مساجد ایران شکل بگیرد که با کالبد معماری ایران تناسب چندانی نداشت، لذا در برهه‌های زمانی و شرایط مناسب به تدریج این کالبد تغییر شکل یافت و جای خود را به اندام­های آشنا و تجربه‌شده واگذارد. این پژوهش بر آن است تا با محوریت قرار دادن عامل فرهنگ و معماری در این دوره گذار، تأثیر آن را در استفاده مجدد از سه اندام معماری ایرانی یعنی چهارطاقی،ایوانو حیاط، که به ترتیب نمونه‌هایی از فضاهای بسته، نیمه‌باز و باز هستند،و در قالب معرفی و بررسی عناصر در ابنیه قبل و بعد از اسلام، رهیافتی بر دلایل ماندگاری آن‌ها پیدا کند.

کلیدواژه‌ها