براساس بررسی های باستان شناسی ده ها محوطه باستانی و تاریخی در دره ی هلیلان از دوران کهن بر جای مانده است. یافته های باستان شناسی نشان می دهد در این ناحیه از زاگرس ، از استقرار گاه های انسان یا به عبارتی انسان ابزار ساز، آثاری چون تبرهای سنگی ساطوری ودیگر ابزار های سنگی که با پیشرفت شیوه های تولید و توزیع محصول تحول یافته به دست آمده است. ساکنان منطقه پس از استقرار و آشنائی با کشاورزی دیم به مرحله ی کشاورزی آبی نزدیک شده و به اهلی نمودن حیوانات پرداخته اند که در تحولات تاریخ کشاورزی ودامپروی نقش کلیدی داشته است. کشف نمونه های متعدد از ابزارهای فرهنگی عصر معروف به «صنایع سنگ» در این حوزه ی تمدنی، دلیل محکمی بر گسترش و رشد فزاینده ی فرهنگ یکجانشینی در دهکده هاو شهر ها در این ناحیه است. با وجود محوطه های متعدد باستانی به ویژه در دوران پیش از تاریخ در این ناحیه از زاگرس، فعالیت های علمی مناسب وقابل قبولی در جهت شناخت تحولات فرهنگی دوران باستان این منطقه از غرب ایران انجام نشده است. به لحاظ اهمیت موضوع و ضرورت آشنایی بیشتر با تحولات باستان شناختی دره هلیلان با تأکید برتاریخ کشاورزی ودامپروری، تلاش شده تا بر اساس یافته های حاصل از کاوش ها وبررسی های محدود انجام شده این مهم مورد توجه قرار گیرد. سرچم از جمله مکان های پیش از تاریخ دره ی هلیلان است که در سال 1390 مورد بررسی وشناسایی باستان شناسی واقع شده است. شناسه های فرهنگی مورد مطالعه با آثار وشواهد تپه ی گوران نشان دهنده ی استقرار یکجانشینی وتلاش انسان برای تولید غذا در این منطقه از هلال حاصلخیز است. این مقاله با بهره گیری از یافته های باستان شناسی طرح مذکور ومقایسه با سایر سایت های باستانی حوزه ی رودخانه ی سیمره تهیه وتدوین شده است.
محمودیان,حبیب اله . (1397). بررسی نقش رودخانه ی سیمره در تحولات کشاورزی پیش از تاریخ ایران برپایه شواهد باستان شناختی. (e127255). فصلنامه مطالعات ایلام شناسی, 3(7), e127255
MLA
محمودیان,حبیب اله . "بررسی نقش رودخانه ی سیمره در تحولات کشاورزی پیش از تاریخ ایران برپایه شواهد باستان شناختی" .e127255 , فصلنامه مطالعات ایلام شناسی, 3, 7, 1397, e127255.
HARVARD
محمودیان حبیب اله. (1397). 'بررسی نقش رودخانه ی سیمره در تحولات کشاورزی پیش از تاریخ ایران برپایه شواهد باستان شناختی', فصلنامه مطالعات ایلام شناسی, 3(7), e127255.
CHICAGO
حبیب اله محمودیان, "بررسی نقش رودخانه ی سیمره در تحولات کشاورزی پیش از تاریخ ایران برپایه شواهد باستان شناختی," فصلنامه مطالعات ایلام شناسی, 3 7 (1397): e127255,
VANCOUVER
محمودیان حبیب اله. بررسی نقش رودخانه ی سیمره در تحولات کشاورزی پیش از تاریخ ایران برپایه شواهد باستان شناختی. فصلنامه مطالعات ایلام شناسی. 1397;3(7):e127255.
