بررسی چرایی، چگونگی و پیامدهای محدود شدن حکمرانی والیان لرستان به منطقه پشتکوه ایلام در اوایل دوره قاجار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری تاریخ ایران دوره اسلامی.گروه معارف،دانشگاه ایلام(نویسنده مسئول)

2 عضوهیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد ایلام

چکیده
والیان فیلی از دورۀ شاه عباس تا اوایل دورۀ قاجار بر دو منطقۀ  پیشکوه و پشتکوه لرستان حکمرانی می‌کردند. در اوایل دورۀ قاجار سلطه آنها بر منطقه لرستان برچیده و حکمرانی آنها محدود به پشتکوه ایلام گردید. از این رو هدف پژوهش حاضر بررسی چرایی و چگونگی محدود شدن حکمرانی والیان فیلی در منطقه پشتکوه است و اینکه این رخداد چه پیامدهایی برای دو منطقه لرستان و پشتکوه ایلام به دنبال داشت. داده­ها با بهره­گیری از اسناد آرشیوی و منابع کتابخانه­ای گردآوری و تحلیل شده است. از یک طرف برچیده شدن حکمرانی والیان فیلی از منطقه لرستان باعث شد که آن منطقه بطور مستقیم توسط حاکمان و شاهزادگان قاجاری اداره شود و نا آشنایی آنها با مناسبات ایلی و طایفه­ای لرستان باعث شد که آن منطقه در دورۀ قاجار در اکثر مواقع درگیر جنگ­های طایفه­ای و شورش­های متعدد گردد؛ از طرف دیگر محدود شدن حکمرانی والیان به پشتکوه پیامدهای مثبت و منفی به دنبال داشت از جمله پیامدهای مثبت این رخداد منطقه پشتکوه بصورت یک واحد سیاسی با مرزهای مشخص در آمد و هم چنین دفاع و محافظت موثرتر والیان  از مرزهای ایران از دیگر پیامدهای مثبت این رخدادبود؛ از جمله مهم­ترین پیامدهای منفی، آغاز مهاجرت گسترده ایلات و عشایر پشتکوه به عراق بود، چراکه والیان هنگام آمدن به پشتکوه طوایف وفادار با خود را به همراه آوردند و ایلات بومی منطقه پشتکوه را در تنگنا قرار دادند و آنها را ناگزیر به مهاجرت کردند. 

کلیدواژه‌ها