یکی از بنیادی ترین موفقیتهای بشر در پیشبرد علوم و فناوری، نظم بخشیدن و قانونمند کردن داده ها و اطلاعات به دست آمده توسط سایر محققین در زمینه های مختلف علوم است. در این میان علم جغرافیا نیز از جمله دانش های مورد توجه بشر به دلایل گوناگون بوده و از سده های نخستین هزاره ی اول پیش از میلاد تا به امروز در پیشبرد آنکوششِ بسیارشده است. در این خصوص، پیشرفت علم ستاره شناسی و ریاضیات تأثیر به سزایی در پیشرفت علم جغرافیا داشته و دانشمندان یونانی با استفاده از این علوم موفق به اندازه گیری شعاع زمین و به تبع آن مساحت کره ی زمین شدند. ابوریحان بیرونی، در سده ی چهارم هجری قمری، توانست با تکیه بر دانش خود در زمینه ی مثلثات کروی، تحول بزرگی را در اندازه گیری شعاع زمین ایجاد نماید. دانشمندان یونانی پس از اندازه گیری محورهای طولی و عرضی زمین، براساس طول روز و زاویه ی تابش نور خورشید، اقلیم های (آب و هوای) مختلف کره ی زمین را مشخص نمودند. دانشمندان ایرانی نیز با استفاده از همین فرمول، هفت ناحیه ی مشخص آب و هوایی را در مدارهای مشخصات جغرافیایی تعیین نمودند که به "هفت اقلیم" شهرت دارد. در این مقاله، ابتدا سیر تکوینی نظریه های متفاوت در باره ی شکل ظاهری کره ی زمین در سه مدل مختلف "زمین مسطح- مدل زمین محور"، "زمین کروی- مدل زمین محور" و زمین کروی- مدل خورشید محور" معرفی می شود. سپس به مفهوم "هفت اقلیم" در متون جغرافیا نویسان قدیم پرداخته و به تطبیق نظری آن با آنچه که علوم و فنون جدید و تصاویر ماهواره ای به ما می دهد می پردازیم.
